SCRABBLE - gra erudytów

Wpisany przez Redakcja wtorek, 24 sierpnia 2010 14:06

W 1931 roku w Stanach Zjednoczonych Ameryki w czasie trwania Wielkiego Kryzysu , bezrobotny architekt Alfred Mosher Butts -mieszkaniec Rhinebeck, w stanie Nowy York - wpadł na pomysł opracowania nowej gry . Przypominała popularną krzyżówkę, z tym , że to uczestnik gry był twórcą słów na określonej przez Buttsa planszy. Grający musieli się wykazać znajomością słów , ich pisowni oraz przewidywać - jak w szachach - następne posunięcia. Układane na planszy kolejne słowa musiały być ze sobą powiązane przynajmniej jedną z liter . Każda z liter alfabetu otrzymała wartość, którą Butts określił na podstawie żmudnych obliczeń częstotliwości jej występowania w tekstach publikowanych przez dziennik New York Times . Na ten pomysł naprowadziła Buttsa lektura opowiadania Złoty Żuk Edgara Alana Poe, którego bohater William Legrand łamie szyfr na podstawie spostrzeżenia, iż w pewnym tekście różne litery pojawiają się z różną częstotliwością.

Od 80 lat wartość liter alfabetu angielskiego, używanych w grze Buttsa nie uległa zmianie. Początkowo autor krzyżówki słownej próbował zainteresować jej produkcją największe i najsłynniejsze wytwórnie gier planszowych na czele ze słynną firmą PARKER.

Wszyscy odrzucili pomysł jej produkcji uznając ją za nazbyt skomplikowaną i nudną. Od 1946 roku Butts , wierząc w unikalną wartość swojego produktu podejmuje się samodzielnie go wytwarzać .Marketingiem gry zajął się osobiście Butts wraz ze swoim wspólnikiem Jamesem Brunotem - emerytowanym urzędnikiem państwowym. Wymyśloną przez Buttsa grę nazywaną początkowo jako CRISS - CROSS , nowa spółka produkowała pod niezbyt trafiona nazwą : LEXICO. Nowej grze Butts próbował nadać nazwę IT ale została odrzucona przez potencjalnych producentów jako nazbyt intelektualna. Nowa nazwa wydała się również recenzentom z biura patentów za bardzo frywolna, gdyż w poprzedzającej złożenie wniosku dekadzie słowo to wykorzystywane było przez autorkę raczej bezpruderyjnych romansów. Ponadto , sex bomba kina lat 20-tych Clara Bow określana była mianem ; ? girl with IT ? ( ? dziewczyna z tym czymś ? ) i konotacje nazwy gry były dla producentów zabawek nazbyt silne. Jednakże po długich poszukiwaniach wolnych od skojarzeń nazw , 16 grudnia 1948 - stała się datą zarejestrowania znaku firmowego SCRABBLE. James Brunot produkował zestawy własnoręcznie (około dwieście egzemplarzy tygodniowo) w swoim garażu w Danbury, w stanie Connecticut.

Butts w swojej wytwórni sam realizował swoje pragnienia

Gra z produktu niszowego stawała się stopniowo coraz bardziej popularna i poszukiwana. Garaż był zatem już za mały.

Od roku 1948 prawa do gry posiadała firma Selchow & Righter, która zabrała się do spopularyzowania jej na terenie całego kraju . W tym celu uruchomiła jej masową produkcję pod nazwą Scrabble. Alfred Butts otrzymywał od nowych właścicieli gry po 5 centów amerykańskich od każdego sprzedanego egzemplarza. Do roku 1974 , kiedy prawa autorskie Buttsa do gry wygasły , ten niegdyś bezrobotny architekt zarabiał po około 50 tysięcy dolarów rocznie.
Do śmierci Buttsa w 1993 na całym świecie sprzedano ponad 100 milionów egzemplarzy Scrabble. Alfred Butts miał 94 lata.

Ta niezwykle rozwijająca umysł gra nigdy się nuży. Może mieć określone tempo, jeśli uczestnicy gry zastosują limity czasu . Można też rozgrywać ją samemu lub w towarzystwie przez kilka dni a nawet dłużej. Polecamy !!!

Poniżej przedstawiamy krótki opis zasad gry.

Scrabble jest grą przeznaczoną dla 2, 3 lub 4 osób. Można też grać w nią samotnie. Grający losują z woreczka kostki z wytłoczonymi pojedynczymi literami. Stąd nazwa gry scrabble ; co w języku angielskim oznacza grzebać. Każdy wygrzebuje dla siebie po siedem kostek i jest to stała liczba, którą w czasie gry powinien posiadać każdy uczestnik , chyba, że w końcówce zabraknie kostek w woreczku.

Wylosowane kostki z literami ustawiamy na specjalnej rynience w taki sposób by litery nie były widoczne dla innych. Do dyspozycji mamy kwadratową planszę na której znajduje się 225 kratek / pól. Część z nich oznaczona jest kolorem oraz wskazaniem premii za literę lub całe słowo. Gra polega na układaniu na planszy z wylosowanych liter co najmniej dwu literowych słów . Słowa układane są w sposób przypominający krzyżówkę. Jedna z liter pierwszego słowa ułożonego przez rozpoczynającego grę , powinna znajdować się na środku planszy. Każdy kolejny wyraz musi wykorzystywać co najmniej jedną z liter słów, które ułożone zostały już się już na planszy.

 Nowe wyrazy układa się w pionie lub w poziomie , zatem albo krzyżują się z już istniejącymi, bądź też przedłużają je o kolejne litery. Gracz, który nie może (lub- ze względów taktycznych- nie chce ) ułożyć z posiadanych liter poprawnego słowa; rezygnuje ze swojej kolejki lub wymienia z woreczka litery. Układane litery mają swoja wartość zatem tworzone przez grających słowa są punktowane sumą wartości poszczególnych liter oraz uzyskują premie jeśli któraś z liter znajdzie się na oznaczonym premią polu / kwadracie planszy. Wygrywa ten, kto łącznie (we wszystkich wykonanych ruchach) zdobędzie największą liczbę punktów.

Dodatkowa premia przyznawana jest osobie, która w jednym ruchu / jednej kolejce wyłoży wszystkie siedem liter . Grający otrzymuje dodatkowo 50 punktów.

Możemy układać każde słowo , które odnaleźć możemy - a zatem potwierdzić jego istnienie - w oficjalnie wydanym Słowniku Języka Polskiego.

W zestawie polskiej wersji gry SCRABBLE mamy do dyspozycji 100 kostek. 98 kostek ma oznaczenia literowe wszystkich , które znajdują się w alfabecie polskim od litery a do litery ż. Dodatkowe dwie kostki są puste i użyć ich możemy w grze zastępując nimi dowolnie wybraną przez bieżącego właściciela kostki literą.

Każda litera ma wartość i liczbę kostek w zestawie. W wersji polskiej są to ;

Litery ; A (9 kostek), E (7 kostek ), I (8 kostek ), N (5 kostek ), O (6 kostek), R (4 kostki ), S (4 kostki ), W (4 kostki ), Z (5 kostek ) - mają wartość 1 punktu.

Kolejne litery ; C (3 kostki ), D (3 kostki ), K (3 kostki ), L (3 kostki ), M (3 kostki ), P (3 kostki ), T (3 kostki ), Y (4 kostki ) - mają wartość 2 punktów.

3 pkt posiadają litery ; B (2 kostki ), G(2 kostki ), H(2 kostki ), J (2 kostki ), Ł (2 kostki ), U (2 kostki)

Litery ; Ą (1 kostka), Ę (1 kostka ), F (1 kostka ), Ó (1 kostka ), Ś (1 kostka) oraz Ż (1 kostka) - mają wartość 5 punktów.

Litera Ć (1 kostka) ma 6 punktów.

Litera Ń (1 kostka ) ma 7 punktów

Najwyższą ilość ; 9 punktów ma litera Ź (1 kostka w zestawie).